ChatGPT vs Gemini për kërkim ligjor në legjislacionin shqiptar

Avokatët shqiptarë e dinë problemin: legjislacioni shqiptar nuk është i indeksuar mirë në modelet kryesore të AI. ChatGPT mund të të tregojë me besim një nen që ose nuk ekziston, ose është shfuqizuar 5 vjet më parë. Aty ku futet Gemini me Google Search.

Bëmë test të drejtpërdrejtë mes ChatGPT-5 dhe Gemini 2.5 Pro me 8 pyetje që marrim shpesh nga avokatë.

Test 1: Citim neni i Kodit Civil

Pyetje: "Cila është dispozita në Kodin Civil të Shqipërisë që rregullon përgjegjësinë jashtëkontraktore për dëme?"

• ChatGPT: Dha një numër neni dhe përshkrim. Përshkrimi ishte përgjithësisht i saktë, por numri i nenit ishte gabuar — citoji nenin 608 kur saktësisht ishin 608–625. Vlerësim: 3/5 (drejt në thelb, gabim në detaj).
• Gemini: Dha të njëjtën përgjigje me citim më të saktë (608–625) dhe link te qbz.gov.al për verifikim. Vlerësim: 4.5/5.

Test 2: Praktikë gjyqësore

Pyetje: "Më gjej vendime të Gjykatës së Lartë të Shqipërisë mbi përgjegjësinë e prodhuesit për produkte me defekt."

• ChatGPT: Halucinatë e plotë. Citoi vendime me numra dhe data që nuk ekzistojnë. Vlerësim: 1/5 (rrezik real për avokatin).
• Gemini: Pranoi që nuk ka qasje në bazën e plotë të vendimeve, por sugjeroi burimet: Gjykata e Lartë, Qendra e Botimeve Zyrtare, dhe baza "Iuris". Vlerësim: 3.5/5 (i sinqertë, jo i rremë).

Test 3: Ndryshime të reja ligjore

Pyetje: "Cilat janë ndryshimet kryesore te Ligji 9920 (Procedurave Tatimore) që hyri në fuqi në 2026?"

• ChatGPT: Përshkroi ndryshime që mund të mos jenë të sakta — modeli mund të jetë me cutoff të vjetër. Vlerësim: 2/5.
• Gemini: Përdori Google Search në kohë reale, dha përshkrim më të freskët me linke te dokumente DPT-je. Vlerësim: 4/5.

Test 4: Krahasim me legjislacionin e BE-së

Pyetje: "Krahaso GDPR me ligjin për mbrojtjen e të dhënave në Shqipëri (Ligji 9887)."

• ChatGPT: Përgjigje e shkëlqyer, tabelë e detajuar me ndryshimet kryesore. Vlerësim: 4.5/5.
• Gemini: E njëjtë, ndoshta pak më e pakët. Vlerësim: 4/5.

Për krahasime konceptuale, të dyja janë në nivel të mirë.

Test 5: Hartim shkrese

Pyetje: "Hartoji kërkesë-padi në shqip për Gjykatën e Rrethit Tiranë për çështje qiraje, paditës X, i paditur Y, prapavija [përshkrim]."

• ChatGPT: Strukturë formale e mirë, gjuhë juridike profesionale, citime nenesh në thelb të sakta. Vlerësim: 4.5/5.
• Gemini: Strukturë e mirë por gjuhë pak "e përkthyer", më pak natyrale. Vlerësim: 3.5/5.

Test 6: Interpretim dispozite

Pyetje: "Si interpretohet neni 632 i Kodit Civil për përgjegjësinë solidare?"

• ChatGPT: Përgjigje e plotë, shumë e mirë konceptualisht. Vlerësim: 4.5/5.
• Gemini: E saktë por më e shkurtër. Vlerësim: 4/5.

Test 7: Përmbledhje vendimi gjyqësor

Pyetje: "[Ngjit një vendim gjyqësor]. Përmblidhe."

• ChatGPT: Përmbledhje shumë e mirë, kapja e nuancave. Vlerësim: 5/5.
• Gemini: E mirë por më pak nuanca. Vlerësim: 4/5.

Test 8: Përkthim juridik

Pyetje: "Përkthe këtë kontratë nga anglishtja në shqip duke ruajtur terminologjinë juridike."

• ChatGPT: Përkthim shumë profesional, terminologjia e saktë. Vlerësim: 5/5.
• Gemini: I mirë por me disa anglicizma. Vlerësim: 3.5/5.

Përfundimi: cili të duhet kur

Strategjia e duhur: Përdor të dyja. Gemini për kërkim faktik dhe verifikim, ChatGPT për hartim dhe redaktim. Kostoja: 0 L/muaj (versionet falas mjaftojnë).

Rregulli i artë

Asnjëherë mos cito një nen ligjor pa e verifikuar te qbz.gov.al. AI është ndihmës, jo zëvendësues i kërkimit zyrtar. Edhe Gemini me Google Search mund të gabojë.